استقلال طلبی در نوجوانان و توصیه هایی به والدین

بیشتر دعواهای بین نوجوانان و والدین به دلیل حس استقلال طلبی در دوران بلوغ است. در واقع فرزند شما برای ورود به دوره بزرگسالی نیاز به استقلال نسبی در نوجوانی دارد. در این مقاله به این سوال همیشگی پدر و مادرها پاسخ می دهیم که استقلال در دوران نوجوانی تا کجا باید پیش برود که حد و مرزهای خانواده حفظ شود و نوجوان هم آسیب نبیند؛ در عین حال نوجوان هم مسیر تبدیل شدن به یک بزرگسال مستقل را به خوبی طی کند.

علت استقلال طلبی نوجوانان چیست؟

یکی از ویژگی‌های دوره نوجوانی، خلاقیت بسیار بالای نوجوان‌ها است. آنها شدیداً تمایل دارند چیزهای جدید را کشف کنند تا از این طریق خودشان را بیشتر بشناسند. بنابراین فرزند شما برای قرار گرفتن در مسیر درست نیاز به استقلال نسبی در نوجوانی و درجه‌ای از خودمختاری دارد. در حقیقت نوجوان باید حس کند، پدر و مادرش محدودیت های کمتری برایش وضع می‌کنند و نسبت به گذشته آزادتر و مستقل‌‌تر است.

در واقع نوجوانان به درجه‌ای از آزادی و استقلال نیاز دارند تا بتوانند در آینده به بزرگسالانی پخته و مسئولیت‌پذیر تبدیل شوند. شرایط ایدئال این است که وقتی فرد برای پذیرش مسئولیت‌های اجتماعی مثل تحصیلات عالی یا اشتغال آماده می‌شود، باید در سال‌های نوجوانی آزادی نسبی را تجربه کرده باشد تا بتواند:

• تصمیمات خوبی بگیرد

• مشکلاتش را حل کند

• ارزش‌های مورد قبولش را شناسایی کند

• هویت خودش را شکل دهد

• به لحاظ مالی و احساسی، استقلال بیشتری را تجربه کند

این توانمندی‌ها یک شبه به دست نمی‌آیند. یک روند طولانی مدت از نوجوانی تا جوانی در جریان است تا نوجوان کشف کند، یاد بگیرد، تمرین کند و درباره خودش و زندگی‌اش بیشتر بداند و مسئولیت هایش را بپذیرد.

حد مناسب استقلال در دوران نوجوانی چقدر است؟

هر قدر که بچه‌ها بزرگ‌تر می‌شوند، به استقلال بیشتری نیاز دارند تا دوره گذار از کودکی به بزرگسالی را به خوبی طی کنند. اما سوال اینجاست که حد استقلال در دوران نوجوانی چقدر است؟ فراموش نکنید، رها کردن نوجوان به معنی استقلال نیست. به طور قطع والدین باید همیشه از نوجوان حمایت کنند. یادتان باشد تنها گذاشتن نوجوان در شرایط سخت به معنی دادن استقلال به او نیست. به علاوه والدین باید بر فعالیت‌های  فرزندشان نظارت کافی داشته باشند.

اما چطور می توان بین استقلال طلبی نوجوانان با حمایت و نظارت بر فعالیت‌های آنها تعادل برقرار کرد؟ اولین و مهم‌ترین نکته‌ای که باید بدانید این است که این موضوع برای هر نوجوان متفاوت است و نمی‌توان یک دستورالعمل برای همه نوجوان ها صادر کرد. ولی بر اساس این فاکتورها می‌توانید تصمیم بگیرید که چه مقدار آزادی و استقلال برای نوجوان شما لازم است:

• میزان خودباوری و عزت نفس نوجوان

• کیفیت رابطه نوجوان با شما و والد دیگر

• میزان حمایت‌گری شما و والد دیگر

• میزان تمایل نوجوان به ریسک‌پذیری

• شرایط خاص هر خانواده

• دوستان نوجوان

برای تصمیم‌گیری درباره میزان استقلال نوجوان، توجه به همه این فاکتورها لازم است. گاهی هم لازم است درباره یک موضوع خاص، استقلال بیشتری به نوجوانتان بدهید.  مثلا در مورد وقت گذرانی با دوستان، آزادی بیشتری به او بدهید و در مورد زمان بازگشت به خانه سخت‌گیری بیشتری داشته باشید. پیدا کردن حد مناسب استقلال نوجوان به صبوری و شکیبایی شما نیاز دارد و میزان آن می‌تواند با توجه به رفتارهای نوجوان و شرایط شما تغییر کند.

در ادامه دکتر آسیه اناری، عضو هیئت مدیره انجمن روانشناسی بالینی کودک و نوجوان نکاتی را درباره استقلال نوجوانان بیان کرده است.

والدین چطور می توانند از نوجوان حمایت کنند؟

نکته بسیار مهم در دوره نوجوانی این است که فرزندتان به حمایت شما نیاز دارد؛ یعنی شما باید شرایطی را ایجاد کنید که نوجوان فکر کند همه چیز تحت کنترل خودش است اما در واقع این شما هستید که بر او نظارت دارید و حمایتش می‌کنید. و در عین هدایت غیرمستقیم به او اجازه می دهید که دنیای خودش را هم کشف کند.