درمان اضطراب در نوجوانان
درمان اضطراب در نوجوانان اضطراب چیزی نیست که یک شبه ایجاد و یک شبه هم درمان شود. ممکن است والدین هم نتوانند علائم نگرانی یا ریشه ی اضطراب را در فرزند نوجوان خود تشخیص دهند.
ایجاد حس نا امنی، احساس وابستگی نادرست و زیاد نوجوان به پدر و مادر، عدم مهارت های زندگی به خصوص مهارت های ارتباطی و به ویژه در زمینه های عاطفی، اجتماعی و همچنین محیط فرهنگی و تفاوت در فرهنگ ها و خرده فرهنگ هایی که در سطح جامعه یا خانواده ها وجود دارد و اینکه نوجوان نمی تواند آن را بپذیرد یا اینکه با ارزش ها، آداب و رسوم خانواده ها مغایرت دارد، سبب این می شود که نوجوانان دچار اضطراب شوند.
همانطور که بیان میشود، اضطراب عامل ایجاد احساس عدم امنیت، درماندگی و تحریکات هیجانی و فیزیولوژیکی است. درست است که اضطراب یک نوع هیجان طبیعی محسوب می شود و در پاسخ به شرایط و موقعیت های تهدید کننده و یا احساسات بد و ناخوشایند است، اما اگر از حد تعادل خارج شود به سلامتی جسم و روان آسیب های جدی وارد می کند.
نقش ژنتیک در بروز اضطراب نوجوان
ژنتیک نقش مهمی در همه ی اختلال های اضطرابی دارد که این اختلالات شمال اضطاب فراگیر،اجتماعی و پس از سانحه می شود. بنابراین مطالعات انجام شده در این زمینه، حاکی از آن است که زمینه های خانوادگی و ژنتیکی عامل تسهیل کننده ی اضطراب و اختلالات اضطرابی است. البته باید دانست ژن به تنهایی مسئول این مشکلات و اتفاقات نیست و عوامل محیطی نقش پر رنگی در این ماجرا دارد.
مهم ترین و موثرترین راه درمان اضطراب نوجوان، همراه شدن و همراهی کردن با نوجوان است. با ایجاد حس همدلی و همراه شدن با او می توان به علت ایجاد اضطرابش پی برد و همچنین می توان به او آموزش داد که چگونه نگرانی ها و افکار خودایند منفی اش را مدیریت کند و چگونه در برنامه هایش تفریحات سالم، رژیم غذایی، ورزش و خواب کافی و سالم جا دهد. ایجاد یک برنامه ی غذایی سالم و بالا بردن کیفیت خواب کمک شایانی به درمان اضطراب نوجوان می کند. پدر و مادرانی که نقش حمایتگری برای نوجوان خود دارند و روش های حل مسئله به فرزندان خود می آموزند و از تحقیر و سرزنش گری نوجوان دست می کشند، می توانند نقش بسزایی را در کاهش و درمان اضطراب نوجوان خود ایفا کنند.
درست است که همه ی ما گاها دچار اضطراب می شویم، اما شدت و نوع آن و موقعیت های اضطراب زایی که در آن قرار می گیریم با هم فرق می کند. به دلیل شکننده بودن و حساسیت بالایی که نوجوان دارد به مراتب موقعیت های استرس زا اثر مخرب تری بر روان وی می گذارد و می تواند اثر خود را به صورت تنش های عصبی نشان دهد. بنابراین اضطراب می تواند به راحتی نوجوان را به چالش بکشاند.
علل و عوامل زیادی در اضطراب، افسردگی و مشکلات روانی نقش دارد که موجب مشکلات شغلی، اقتصادی، روحی و تنش های خانوادگی، اعتیاد و... می شود. شناخت به موقع نوجوان و شناسایی هر نوع تغییر رفتار و رویت علائم اضطراب در وی به تشخیص و درمان به موقع اضطراب نوجوان کمک می کند.
طبقه بندی اضطراب در نوجوانان
علائم جسمانی
علائم شناختی
علائم رفتاری
علائم هیجانی
علائم هیجانی رفتاری اضطراب در نوجوان
ترس و نگرانی بیش از اندازه
- درست است به دلیل بحران بلوغ و در سنین نوجوانی اضطراب نوجوان شایع است، اما ممکن است نوجوان در شرایطی قرار بگیرد که بیش از اندازه اضطراب را تجربه کند.
-
تنش های روحی، آشفته حالی و بی قراری در نوجوان
- چنانچه بی حوصلگی و بی قراری بیش از حد را در نوجوان خود دیدید، این علائم را غیر عادی قلمداد کنید و برای اقدامات پیشگیرانه دست به کار شوید.
-
وسواس فکری در نوجوان
- این موضوع باعث خود درگیری های مزمن و مشکلاتی نظیر عدم توانایی در رهایی از افکار مزاحم و خودایند منفی او دارد. بنابراین باعث می شود قضاوت های نادرست نسبت به خود و اطرافیان داشته باشد.
-
عدم فعالیت و مشارکت در موقعیت های اجتماعی
- نوجوانی که تا دیروز در فضاهای اجتماعی، دوستان و هم سالان شرکت می کرده، ممکن است یک مرتبه منزوی و دوری گزین شده باشد.
-
گارد گرفتن در موقعیت های چالش برانگیز و جدید
- وقتی نوجوان در موقعیت های حساس و چالش برانگیز قرار می گیرد توان حل مسئله را ندارد و نسبت به فعالیت های جدید نه تنها بی میل است بلکه با والدین خود سر این موضوع بحث و جدل می کند.
-
زود رنجی و تحریک پذیری
- ممکن است در موقعیت های مختلف، حتی در جلوی چشم افراد غریبه نسبت به نصیحت شدن و مورد انتقاد قرار گرفتن عصبانی شود و دست به اعمال دور از انتظار و پرخاشگرانه بزند.
-
علامت ها و نشانه های جسمی اضطراب در نوجوان
- اختلال خواب
- دردهای عضلانی
- تکرر ادرار
- دردهای روان تنی مثل سر درد، درد در ناحیه ی قفسه سینه، تپش قلب، عرق سرد، دست و پای یخ زده، معده درد، خشک شدن دهان، مشکلات گوارشی و...
-
اضطراب و علائم روانی آن
- عدم توجه و تمرکز
- حواس پرتی و پرش افکار
- سستی در انجام تکالیف
- و سایر علائم
با توجه به موارد فوق تشخیص علائم اضطراب کمی پیچیده و دشوار است. بنابراین توصیه می شود برای تشخیص صحیح و به موقع از یک درمانگر کمک بگیرید.
راه های طبیعی درمان اضطراب کم و متوسط
- استفاده از تکنیک های آرام سازی و ریلکسیشن
- مقابله کردن با عوامل اضطراب زا و مواجهه شدن با ترس به شیوه های گوناگون
- بهره بری از مدیریت زمان و برنامه ریزی جهت کم شدن اضطراب خصوصا اضطراب امتحان
- داشتن حیوان خانگی و وقت گذراندن با آن، جهت کاهش علائم اضطرابی
- استفاده از گروههای همتایان و گفتگو با نوجوانانی که در شرایط مشابه قرار دارند
- ایجاد سبک زندگی سالم که در آن به خواب با کیفیت، تغذیه سالم و فعالیت های جسمی و ورزشی بها داده شود
- ارتباط با مشاوری که در زمینه ی کاهش و درمان با اضطراب تکنیک های مقابله ای به نوجوان آموزش دهد
راهکارهای خانگی درمان اضطراب
- در زمانی که نوجوان احساس نگرانی و اضطراب دارد همدلی و همراهی تان را بیشتر کنید.
- سعی کنید نوجوان و ترسی که برای او آزار دهنده و نگران کننده است را درک کنید و در کشف راههایی که برای مقابله با اضطرابش جستجو می کند او را حمایت و همراهی کنید.
- او را تشویق کنید در موقعیت هایی که از آن می ترسد و او را نگران می کند قرار بگیرد. یادتان باشد فقط ترغیبش کنید و هیچ زمانی او را مجبور به این کار نکنید.
- در موقعیت اضطراب برای خطاب کردن او، کلمات مثبتی چون شجاع، توانا و قوی به کار ببرید تا بتواند بر ترسش غلبه کند.
نتیجه گیری
در نهایت می توان گفت اضطراب با رویکرد درمانی صحیح و نکاتی که درباره ی خود مراقبتی گفته شد، قابل بهبود و درمان است. پدر و مادر عزیز، نقش شما به عنوان والد و حمایتگر بسیار در پیشگیری و درمان اضطراب نوجوانتان می تواند موثر باشد. سعی کنید به جای نصیحت گوش شنوا برای فرزند نوجوانتان باشید. رابطه ی صمیمی و سالم به فرزندتان این پیام را می دهد تا با شما درباره ی مشکلاتش گفتگو کند و اینکه قبل از هر چیزی یا هر کاری از پدر و مادر خود کمک بگیرد.
